کلینیک ارم
رشد قد در کلینیک ارم

رشد قد

رشد قد یکی از دغدغه های خانواده ها هست که بسیاری به آن اهمیت میدهند. بسیاری از بیماری ها و شرایط مختلف هستند که باعث کوتاهی قد در کودکان می شوند که ما آنها را تشخیص داده و درمان می کنیم ولی در مواردی که بیماری و مشکل خاصی وجود ندارد، میتوانیم با مدخلات  تغذیه ای نقش مهمی در رشد قدی کودکان داشته باشیم. علاوه بر کودک مادر نیز باید از تغذیه مناسبی در دوران بارداری استفاده کند. چرا که تغذیه صحیح در دوران بارداری به رشد قدی کودک کمک خواهد کرد. اگر مادری دچار سو تغذیه باشد قد کودکش هم تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و این مشکل تا دو سالگی در رشد قدی کودک تاثیرگذار خواهد بود.

رشد قد
اهمیت ورزش در کنار تغذیه برای رشد قد

علاوه بر رژیم غذایی مناسب، ورزش هم نقش موثری بر رشد قدی کودک دارد. ورزش هایی مانند شنا و ورزش های کششی مثل ژیمناستیک بسکتبال برای گردش خون مناسب هستند. همچنین برای قد بلند شدن یوگا را هم امتحان کنید. یوگا کمک میکند تا عضلات بدن را تقویت، بدن خود را هماهنگتر و حالت ایستادن خود را بهبود ببخشید. در نتیجه همه ی این عوامل باعث رشد قد شما میشود.

مهمترین قسمت رژیم افزایش قد

 مهمترین قسمت رژیم افزایش قد لبنیات است. شیر، کشک، ماست و دوغ حاوی مقادیر زیادی کلسیم و ویتامین های D ، B ، A و E میباشد. لبنیات منبع خوبی از پروتئین ها هست که به رشد سلول های بدن کمک مینماید. در واقع هیچ رژیم غذایی سالمی نیست که در آن از لبنیات استفاده نشده باشد . نیاز است تا در رژیم افزایش قد کودک روزانه یک لیوان شیر قرار داده شود. ماست هم اتخاب خوبی برای تامین نیاز بدن به کلسیم است .

رشد قد کودکان
فاکتور های مهم رشد قد که خانواده ها میتوانند کنترل کنند ؟

۱- داشتن تغذیه ی سالم که ویتامین ها، پروتئین، کربوهیدرات و اسید چرب های غیر اشباع مورد نیاز بدن را تامین کند از جمله ( گوشت و حبوبات، میوه و سبزی، شیر و لبنیات ، نان و غلات و چربی های سالم )استفاده بشه باعث رشد مطلوب قد میشود. و بچه هایی که از شکر، قند، محصولاتی که شکر زیاد دارند مثل اسمارتیز، پاستیل، شیر کاکائو، کیک و آبمیوه صنعتی و غیره استفاده می کنند، روغن جامد یا چربی های اشباع در منزل استفاده دارند، رشد قدی کند تری دارند.

۲- مصرف درست و تنظیم شده ی مکمل های غذایی و ویتامین ها 

۳- خواب :اوج ترشح هورمون رشد شبها بین ساعت ۹ تا ۱۰ میباشد بنابراین بچه ها باید یه برنامه خواب تنظیم داشته باشند.

۴- فعالیت بدنی: ورزش های کششی، شنا، پرش و والیبال، دوچرخه سواری به رشد قدی کودکان کمک می کند.

۵- تمرین نشستن و استادن و حالت بدنی صحیح: باید تمرینات صاف راه رفتن، درست نشستن و قامت راست داشتن را انجام دهد تا ستون فقرات عادت خمیدگی نکند.

مواد غذایی مفید برای رشد قدی کودکان:

رشد قدی کودکان همیشه یکی از دغدغه های اصلی والدین می باشد . تقریبا ۶۰ تا ۷۰ درصد ژنتیک در رشد قدی تاثیر گذار است ، اما اون قسمتی که به سبک زندگی بستگی دارد. از یک سالگی تا ابتدای بلوغ ، بچه ها هر سال حدود ۵ سانت افزایش قد دارند . از ابتدای بلوغ این روند تغییر میکنه.

فاکتورهایی از دید کارشناس کلینیک ارم که ما می توانیم روش کنترل داشته باشیم: 

شیر: بهترین منبع تامین کلسیم و فسفر بوده و برای سلامت استخوان ها و دندان ها مفید است. بعد از دو سالگی در روز یک تا دو لیوان شیر به کودک خود بدهید.

ماست: علاوه بر تامین انرژی، باکتری های مفید روده، کلسیم، فسفر، پروتئین کودک را نیز تامین میکند و بخاطر بافت مناسب، برای کودکان خوردنش خوشایند است.

تخم مرغ: منبع بسیار غنی از پروتئین با کیفیت بالا ، اسیدهای چرب و آهن و ویتامین دی است. سعی کنید حتما تخم مرغ را در برنامه غذایی کودک خود بگنجانید.

ماهی: ماهی به دلیل داشتن امگا ۳، پروتئین و ویتامین ب برای رشد قدری و همچنین بهبود عملکرد قلب کودک مفید است.

کلم بروکلی: سرشار از فسفر و پتاسیم، آهن و روی، اسید فولیک و منیزیم است و می توانید هم به صورت خام و هم به صورت آب پز سرو کنید یا در سوپ کودک بریزید.

سویا: سویا سرشار از فیبر، کربوهیدرات و ویتامین است و در سلامت اساخوان ها نیز نقش مهمی دارد.

گوشت: پروتئین موجود در گوشت برای رشد قدی کودک مفید است. میتوانید در هفته یک الی دو وعده گوشت قرمز و یک یا دو وعده گوشت مرغ را در برنامه غذایی کودک خود قرار دهید.

سبزیحات و میوها: سبزیجات دارای برگ سبز تیره مثل اسفناج.

آجیل: کلا آجیل ها مثل بادام زمینی، بادام، گردو، و پسته در افزایش قد کودک مهم است.

مصرف درست و تنظیم شده ی مکمل های غذایی و ویتامین ها.

خواب: اوج ترشح هورمونرشد شبها بین ساعت ۹ تا ۱۰ می باشد بنابراین بچه ها باید یه برنامه ی خواب منظم داشته باشند.

فعالیت بدنی: ورزش های کششی، شنا، پرش، والیبال و دوچرخه سواری.

برای قد بلند شدن خواب کافی داشته باشید.

ساعت خواب پیشنهادی برای افراد در سنین مختلف از دید کارشناس کلینیک ارم برابر با ساعات زیر پیشنهاد میشود:
  • نوزادان تا ۳ ماه بین ۱۴ تا ۱۷ ساعت خواب.
  • شیر خواران ۳ تا ۱۱ ماهه بین ۱۲ تا ۱۷ ساعت خواب.
  • کودکان ۱ تا ۲ ساله بین ۱۱ تا ۱۴ ساعت خواب.
  • کودکان ۳ تا ۵ ساله بین ۱۰ تا ۱۳ ساعت خواب.
  • کودکان ۶ تا ۱۳ سال بین ۹ تا ۱۱ ساعت خواب.
  • نوجوانان ۱۴ تا ۱۷ ساله بین ۸ تا ۱۰ ساعت خواب.
  • افراد ۱۸ تا ۶۴ ساله بین ۷ تا ۹ ساعت خواب.
  • افراد بزرگتر از ۶۴ سال بین ۷ تا ۸ ساعت خواب.
نحوه ایستادن خود را اصلاح کنید.

شاید نکته ای که خیلی از افراد به آن توجه نمیکنند حالت ایستادن در بلند قد دیده شدن است. شما باید حالت ایستادن خود را اصلاح کنید، نحوه ایستادن شما میتواند سبب شود شما کوتاه تر از آنچه که واقعا هستید دیده شوید و به مرور زمان این امر در قد واقعی شما نیز اثر میگذارد و سبب کوتاه قدی شما میشود.

مهره های کمر به صورت طبیعی دارای انحنا هستند. اگر حالت ایستادن، نشستن و خوابیدن شما نامناسب باشد میتواند توازن این انهنا ها را به هم زده و در نتیجه سبب کوتاه قد تر دیده شدن شما شود. به همین منظور نیاز است تا برای مشورت در مورد نحوه صحیح ایستادن با یک فیزیوتراپ مشورت کنید.

 بلندی قد افراد چگونه تعیین می شود؟

قد افراد به واسطه مجموعه ای از عوامل از جمله ژنتیک، جنسیت، تغذیه و ورزش مشخص میشود.

ژنتیک عامل تعیین کننده طول قد اکثر افراد است. مطالعات دوقلوها نشان میدهند که وراثت بزرگترین عامل تعیین کننده تیپ بدنی فرد است.

کوتاه و یا بلند بودن والدین و یا یکی از آنها قطعا در میزان قد فرزندشان دخیل است.

یکی دیگر از عواملی که در تعیین طول قد افراد نقش دارد جنسیت است.  زنان در مجموع ظرفیت کمتری برای بلند قدی در قیاس با مردان دارند.

همچنین برخی از وضعیت های پزشکی نیز میتوانند در تعیین قد افراد نقش داشته باشد. که از جمله انها میتوان به ژیگانتیسم (بیماری ناشی از افزایش ترشح هورمون رشد در دوران کودکی که مهم ترین ویژگیش قد بسیار بلند است)، کوتولگی، آرتریت، بیماری درمان نشده سلیاک (یک اختلال خودایمنی روده باریک) ، سرطان، هر وضعیتی که نیاز به استفاده طولانی مدت از استروئیدها داشته باشد، سندرم داون، سندرم ترنر (یک بیماری ژنتیکی که در زنان دیده می شود) و سندرم مارفان (نوعی بیماری مادر زادی و ژنتیکی) اشاره کرد.

فعالیت فیزیکی نیز در رشد و افزایش قد در دوران کودکی نقش دارد. به طوری که فعال بودن باعث تحریک آزاد شدن هورمون رشد میشود. زمانی که این هورمون آزاد میشود، کودکی که صفحات رشد در استخوان هایش بسته نشده است، از رشد بیشتری در قیاس با زمانی برخوردار خواهد شد که از لحاظ فیزیکی فعال نباشد.

اما زمانی که این صفحات در استخوان ها بسته میشود، شخص معمولا بلندتر نمیشود. بیشتر زنان در فاصله سنی میان ۱۴ و ۱۵ سالگی به بلندی کامل قد خود در بزرگسالی میرسند. پسران در ۱۶ سالگی به این قد دست می یابند و رشد قد بعد از ۱۹ سالگی نامعمول است.

راهکارهای مقابله با کاهش قد؟

 بعد از رسیدن به ۴۰ سالگی، به دلایلی همچون پوکی استخوان و یا فشردگی ستون فقرات، قامت انسان در هر ۱۰ سال حدود ۱.۲۷ سانتی متر کوتاه میشود که در طول زمان کاهش قابل توجهی خواهد بود.

با انجام اقدامات زیر میتوان مانع از کوتاهی قد در پی افزایش سن شد:

۱- پیروی از برنامه غذایی مناسب از جمله دریافت مقدار زیاد کلسیم.

۲- حفظ مناسب رطوبت بدن.

۳- اجتناب از کشیدن سیگار.

۴- استراحت کافی و مناسب.